*** به روز رسانی وبگاه 15 مرداد 1396*** *** هفتمین مدرسه تابستانی - آغاز ثبت نام*** *** سومین همایش زبانشناسی حقوقی - فراخوان مقاله*** *** چهارمین همایش زبانشناسی رایانشی- فراخوان مقاله*** *** شماره 22 مجله زبان و زبانشناسی منتشر شد*** ***نشانی جدید دفتر انجمن*** ***فعال شدن سامانه جدید عضویت انجمن زبان‌شناسي ایران*** ***سامانه جدید مجله زبان و زبان‌شناسي*** *** فعال شدن درگاه پرداخت اینترنتی***
 
 
اخبار
 
     
 
1396/02/18
گزارش برگزاري مراسم بزرگداشت پدر آواشناسي ايران

 
 
 

برگزاري مراسم بزرگداشت پدر آواشناسي ايران

بزرگداشت از دکتر یدا... ثمره، استاد برجسته زبان‌شناسی و چهره ماندگار آواشناسی ایران روز پنج‌شنبه 14 ارديبهشت همزمان با برگزاري همايش «زبان و رسانه» در پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي برگزار شد. در ابتدای این مراسم دکتر روشن به ذکر برخی از دستاوردهای دکتر ثمره طی این سال‌ها پرداخت و کتاب‌های وی را جزو آثار کلاسیک آواشناسی خواند که وی همواره در دانشگاه پیام نور، آن‌ها را در برنامه درسی قرار داده است و اظهار داشت دکتر ثمره به عنوان بنیانگذار انجمن زبان‌شناسی ایران، محفلی را بنیان نهاد که زبان‌شناسان در آن کنار هم جمع شوند. وی در پایان از دکتر ایران کلباسی، همسر دکتر ثمره، تشکر ویژه به عمل آورد که همواره همدم و همراه استاد بوده‌اند و هیچگاه لطف خود را از انجمن دریغ نداشته‌اند. سخنران بعدی دکتر بدرالزمان قریب، استاد برجسته زبان‌شناسی و همکار دیرین دکتر ثمره بود که علی‌رغم مشکلات جسمانی در این جلسه حضور یافته بودند. وی دکتر ثمره را همکار خوب خود طی این سال‌ها نامید و به خدمات ایشان به زبان فارسی و به طور خاص آواشناسی اشاره کرد. وی کتاب بسیار مهم «زبان‌های خاموش» را نشانگر علاقه دکتر ثمره به زبان‌های چندین هزار سال پیش دانست. سپس دکتر ثمره به ایراد سخنرانی خود پرداخت. وی ضمن ابراز تشکر از تمام حاضران در جلسه، به بیان شرح حال و مختصری از سوابق و آثار خود پرداخت. وی در سال 1311 در کرمان متولد شد. پس از اخذ دیپلم به‌عنوان آموزگار پایه یک به استخدام آموزش و پرورش کرمان درآمد. در سال 1336 وارد دانشگاه تهران شد. پس از اخذ دکترای ادبیات فارسی در سال 1341، با دریافت بورسیه عازم انگلستان شد و در دانشگاه لندن به تحصیل زبان‌شناسی پرداخت. پس از اخذ دکترای زبان‌شناسی با تخصص در آواشناسی، در سال 1347 به ایران بازگشت. وی مرحوم فروزانفر، همایی، ذبیح‌ا... صفا، مدرس رضوی، دکتر معین، صادق کیا، دکتر خانلری، دکتر مقدم، و اساتید دانشگاه لندن، پرفسور اوکانو، گیبسون، روبینز و هلیدی را در زمره استادانی نام برد که افتخار شاگردی در محضر آن‌ها را در طول تحصیل داشته است. وی از سال 1347 پس از بازگشت به ایران تا زمان بازنشستگی در دانشگاه تهران و سپس دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه‌های تربیت‌معلم، امام‌خمینی قزوین، انستیتو علوم بیمارستانی و پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به تدریس پرداخت. فعالیت‌های علمی وی علاوه بر تدریس به قرار زیر بوده است: همکاری در تألیف لغت‌نامه دهخدا و فرهنگ معین، همکاری در گردآوری گویش‌های ایرانی یا طرح فرهنگساز جغرافیای کشور، ایجاد آزمایشگاه زبان در فرهنگستان دوم، ایجاد آزمایشگاه زبان در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، مدیر گروه گویش‌شناسی در فرهنگستان دوم، مدیر گروه علوم انسانی در انستیتو علوم بیمارستانی، مدیر گروه زبان‌شناسی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران از آغاز تاسیس این گروه، همکاری در طرح نمونه‌بدراری از گویش‌های روستاهای ایران با همکاری جهاد سازندگی، عضو دائمی انجمن آواشناسی بین‌المللی (IPA)، عضو بنیاد ایران‌شناسی، عضویت در مرکز تحقیقات الکترونیک دانشگاه صنعتی شریف و شرکت در پروژه علمی صنعتی دستگاه کدگذاری گفتار، عضو شورای تهیه و تدوین کتب درسی و آموزشی وزارت آموزش و پرورش، عضویت در فرهنگستان سوم و عضو شورای واژه‌گزینی آن، همکاری با سازمان ایزو و شرکت در سمینار جهانی آن در لندن و معرفی خط فارسی و استقلال آن از خط عربی، همکاری در طرح کاشت حلزون گوش برای بهبود شنوایی ناشنوایان که برای نخستین بار در ایران توسط دکتر فرهادی در سال 1371 انجام شد و میزان سنجش شنوایی این پیوند توسط وی انجام شد، دریافت مدال زرین از دانشگاه تهران پس از بازنشستگی، ایجاد و راه‌اندازی انجمن زبان‌شناسی ایران و پذیرفتن ریاست آن بین سال‌های 86-80. 15 کتاب و بیش از 40 مقاله به زبان‌های فارسی و انگلیسی که مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر است: «آواشناسی زبان فارسی» که 17 بار تجدید چاپ شده است. این کتاب در سال 2005 به زبان عربی ترجمه شده است. «آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان» که اصطلاح «آزفا» برای اولین بر روی این کتاب گذاشته شد و اکنون به عنوان یک رشته تحصیلی به کار می‌رود. این کتاب تاکنون به 15 زبان ترجمه شده است. کتاب «زبان‌های خاموش»، ترجمه از زبان انگلیسی به همراه دکتر بدرالزمان قریب که در سال 1366 برنده کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شد. وی سخن خود را با شعری از اقبال لاهوری به پایان برد و آن را به تمام جوانان این میهن تقدیم کرد:

چون چراغ لاله سوزم در شبستان شما/ای جوانان وطن، جان من و جان شما

وی اذعان کرد که در زمان تحصیل در خارج از ایران، علی‌رغم داشتن دعوتنامه‌هایی از آمریکا و کویت، به وطن بازگشت و از جوانان خواست ایران را فراموش نکنند و برای ایران کار کنند و آن را به مرحله کمال برسانند. در ادامه دکتر ایران کلباسی از برگزارکنندگان این جلسه و تمام حضار تشکر کرد. سپس دکتر عاصی به ایران سخنرانی پرداخت. وی در اولین سال حضور دکتر ثمره در دانشگاه تهران، از شاگردان استاد بود. به گفته وی دکتر ثمره از جهت برخورد و ظاهر برای همگان نمونه بود. تأثیر وی در پیشبرد هدف‌های انجمن غیرقابل‌انکار است. در فرهنگستان سوم در شورای واژه‌گزینی جایگاه برجسته‌ای داشت، چون تعداد زبان‌شناسان در آن جمع اندک بود و حضور دکتر ثمره تعیین‌کننده و بسیار بااهمیت بود. سخنران بعدی دکتر شقاقی بود که به دقت و سختگیری دکتر ثمره در دوران دانشجویی خود اشاره کرد و تمام دانسته‌های خدو را وامدار وی دانست. در ادامه دکتر راکعی، یکی دیگر از شاگردان استاد، زیباترین سال‌های عمر دوران تحصیل خود را حضور در محضر اساتیدی نظیر دکتر ثمره، دکتر باطنی و دکتر قریب و دکتر حق‌شناس نامید. انسانیت، کمالات و فضایل آموخته‌ی خود را مرهون این اساتید دانست و به بذله‌گویی همیشگی استاد اشاره کرد. دکتر بیجن‌خان نیز ضمن ابراز تشکر از انجمن زبان‌شناسی برای برگزاری این بزرگداشت، اشاره کرد که کمتر دانشجوی زبان‌شناسی است که به طور مستقیم یا غیرمستقیم شاگرد این استاد گرانقدر نبوده باشد. وی از سال 65 تا 75 شاگرد استاد بوده است. در حوزه آموزش، او را فردی دلسوز، هم در فهم زبان‌شناسی و هم در انتقال آن توصیف کرد. به گفته وی دکتر ثمره بسیاری از جلسات کلاس را با دستنوشته خود تدریس می‌کرد، به خصوص اگر مبحث پیچیده بود. سخنران بعدی دکتر مشیری، از تأثیر کلاس دکتر ثمره بر خانواده و شخص خود سخن گفت. وی حسن کلاس ایشان را بی‌اضطراب‌بودن عنوان کرد. دکتر پروانه خسروی‌زاد، سخنران بعدی، افتخار همکاری با استاد ثمره را از سال 1380 و تأسیس انجمن زبان‌شناسی عنوان کرد. تمام دستاوردهای امروز انجمن در حقیقت تحت مدیریت دکتر ثمره کلید خورده است. وی در همان بدو تأسیس انجمن، آیین‌نامه‌های اداری و اجرایی را تهیه کرد و 5 شعبه انجمن را در سراسر ایران تأسیس نمود. 15 گروه علمی انجمن، تحت مدیریت ایشان شکل گرفت و وبگاه انجمن در زمان مدیریت ایشان تهیه شد. وی بزرگ‌ترین دستاورد استاد را آموختن انسانیت دانست. در ادامه دکتر یحیی مدرسی، استاد ثمره را دانشمندی فرزانه، خوش‌محضر، گشاده‌رو، مهربان و فروتن خواند. با حافظه‌ای بی‌مانند، شاگردپرور، دقیق‌النظر، نکته‌دان و نکته‌گو. به گفته وی دانشجویان در محضر استاد، رابطه معلم و شاگردی را حس نمی‌کردند و آموزش‌های دکتر ثمره به کلاس محدود نمی‌شد و پیوسته ادامه داشت.

سپس دکتر باطنی، استاد برجسته زبان‌شناسی و دوست و همکار دیرین دکتر ثمره به ایران سخنرانی پرداخت. به گفته ایشان، دکتر ثمره گذشته از جنبه‌های علمی، بسیار دلواپس تمام افرادی بود که در اطرافش بودند. وی به ذکر خاطره‌ای شخصی و پیگیری امور بازنشستگی خود توسط دکتر ثمره پرداخت. سخنران پایانی، دکتر کورش صفوی به این نکته اشاره کرد که اساتید تکه‌تکه بدن ما را می‌سازند. «وقتی قلم به دست می‌گیرم و می‌خواهم چیزی بنویسم، بخش باطنی من می‌نویسد، کسی که قلم در دست گرفتن را به من آموخت. نگرانی من از قصور و کوتاهی دانشجو در درس‌خواندن، بخش ثمره وجود من است. وقتی با دانشجویانم می‌خندم، طوری که احساس نکنند معلم هستم، بخش قریب بدن من فعال است. ما در حقیقت برای اعضای بدن خودمان بزرگداشت می‌گیریم.»

در ادامه سرکار خانم هادی‌لو، یکی از دانشجویان استاد، قطعه شعری را تقدیم دکتر ثمره کرد. سپس هدایا و لوحی از طرف انجمن زبان‌شناسی، و به دست دکتر روشن، شقاقی، عاصی و صفوی به محضر استاد تقدیم شد. دکتر داوری و دکتر نغزگوی کهن نیز دو جلد کتاب را تقدیم استاد کردند. دکتر نوبهار شعری را تقدیم استاد کرد، وی دست‌یازیدن گاه و بیگاه خود به شعر را مرهون دکتر ثمره دانست. در پایان لوحی به یادگار با تصویر دکتر ثمره، مزین به نوشته‌ها و امضای دانشجویان و اساتید به محضر استاد تقدیم شد.

 
 
 
: منبع
 
     
 
 
 
     
 
 
جستجو در وبگاه
 
   
 
 
 
دسترسى سريع
 
 
   
 
 
 
 
فهرست پستی انجمن
 
 
     
 
براى دريافت اخبار انجمن زبان شناسى ايران پست الكترونيك خود را وارد كنيد و به فهرست پستى انجمن بپيونديد.
 
     
 
 
 
 
 
 
تعداد بازديدكنندگان : 3513695
 
 
 
كليه حقوق اين وبگاه متعلق به انجمن زبان شناسى ايران مى باشد.
استفاده از مطالب وبگاه با ذكر منبع بلامانع است.